[Văn mẫu tuyển chọn] bài thơ Chạy giặc của

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

tác giả, tác phẩm

+ Nguyễn Đình Chiểu

+ Chạy giặc: sau khi thành Gia Định bị giặc Pháp tấn công (17-2-1859)

– Nội dung:

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Cảnh đất nước và nhân dân khi giặc Pháp đến xâm lược:

– Âm thanh của tiếng súng:

+ : tan chợ

+ Báo hiệu kẻ thù đã hiện diện trên mảnh đất Nam Bộ nói riêng và toàn nước nói chung.

– Vận mệnh đất nước đang trong giai đoạn “ngàn cân treo sợi tóc”

* Cảnh  nhân dân chạy giặc:

– Lũ trẻ: bỏ nhà với dáng vẻ lơ xơ

– Bầy chim: mất tổ bay dáo dác

+ Ý nghĩa tả thực

+ Ẩn dụ: những người dân Nam Bộ

– Những mất mát về tiền của

+ Tài sản tan thành bọt nước

+ Nhà bị cháy

* Thái độ của tác giả :

– “trang dẹp loạn”: vua quan nhà Nguyễn

=> oán trách

* Khái quát nghệ thuật

* Liên hệ mở rộng

3. Kết bài:

– Khái quát lại vấn đề

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu

Phân tích bài thơ Chạy giặc

Bài làm tham khảo

Nguyễn Đình Chiểu được ví như một ngôi sao trên bầu trời Việt Nam. Trong sự nghiệp văn chương đồ sộ ông không chỉ được biết đến với truyện thơ giàu tính nhân văn mà tên tuổi của ông còn gắn liền với phong trào thơ kháng chiến. Mà “Chạy giặc” là một tác phẩm tiêu biểu được sáng tác sau khi thành Gia Định bị giặc Pháp tấn công ( 17/2/1859).

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Vội vàng (bài hay)

Mở đầu bài thơ là khung cảnh đất nước và nhân dân khi giặc Pháp đến:

“Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây

Một bàn cờ thế phút sa tay”

“Tan chợ” là thời điểm mọi người ra về sau một buổi buôn bán. Họ mau chóng trở về nhà chuẩn bị cho bữa cơm chiều, khói bếp toả nghi ngút, bọn trẻ tung tăng nô đùa là những gì người ta nghĩ đến ở mảnh đất Nam Bộ yên bình này. Thế nhưng trong khoảng không gian êm đềm ấy lòng người như thắt lại khi xuất hiện tiếng súng của giặc Pháp. Nó như báo hiệu kẻ thù đã hiện diện trên mảnh đất Nam Bộ nói riêng và toàn nước nói chung. Trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, vận mệnh của đất nước như một ván cờ mà người cầm quân chỉ có một phút tính toán sai lầm sẽ đưa đất nước vào vũng lầy, vào tình thế không thể cứu vãn nổi. Và cũng chính tiếng súng ấy đã xé tan bầu không khí trong lành, êm ả nơi thôn quê, đảo ngược cuộc sống của nơi đây:

“Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy

Mất ổ bầy chim dáo dác bay

Bến Nghé của tiền tan nước bọt

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây”

Đến đây, tác giả đã tập trung ngòi bút vào việc miêu nhân dân chạy giặc. Thế nhưng ông lại không miêu tả hết quang cảnh mà chỉ chọn lấy một vài nét tiêu biểu và nổi bật. Đó là những đứa trẻ và đàn chim. Trẻ thơ là lứa tuổi vô lo vô nghĩ đáng lẽ ra chúng phải được sống an nhiên, thoả sức nô đùa ấy vậy mà hiện thực lại quá đau thương. Trước tiếng súng giặc vang trời, chúng lo sợ, chạy tán loạn. Còn chim kia có biết gì là chiến tranh đâu nhưng chúng cũng phải dao dác bay đi tìm nơi trú ngụ mới vì đã mất tổ. Ngoài bút pháp tả thực phải chăng đan chim còn là hiện thân của nhân dân – những con người mất nhà, phải mau chóng tìm chỗ ẩn náu? Biện pháp đảo ngữ càng nhấn mạnh hơn cảnh tượng chia  lìa, tang thương.

Xem thêm:  Soạn bài lớp 7: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

Cái tàn phá ấy còn đáng sợ hơn khi:

“Bến Nghé của tiền tan nước bọt

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây”

Hai địa danh “Bến Nghé”, “Đồng Nai” vốn trù phú vậy mà giờ cũng nhuốm màu tang thương. Của cải tan thành mây khói, biết bao nhiêu ngôi nhà bốc cháy khói đen cả bầu trời. Còn gì tàn khốc hơn là máu đổ nhà tan. Tội ác của quân giặc là quá lớn, chúng quá tàn nhẫn.

Từ đau thương tác giả đã bày tỏ thái độ của mình:

“Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng

Nỡ để dân đen mắc nạn này?”

Giặc đến hoành hành, con dân khốn khổ, lầm than vậy mà “trang dẹp loạn” lại chẳng thấy đâu. “Trang dẹp loạn” được nhắc đến trong câu thơ là hình ảnh của vua quan nhà Nguyễn. Họ đang ở đâu, đang làm gì mà để cho dân đen cơ cực đến thế kia?  Tác giả cũng đang thể hiện thái độ trách móc trước của nhà Nguyễn. Họ ăn tiền, hưởng lợi của nhân dân nhưng cớ sao khi dân gặp nạn lại chẳng có lấy một ai lên tiếng. Hơn ai hết tác giả là người thấu hiểu nỗi đau của nhân dân, ông lo cho họ, lo cho số mệnh của nước nhà.

Với bút pháp tả thực kết hợp với khát quát, lựa chọn từ ngữ, hình ảnh cùng các biện pháp nghệ thuật như đối lập, câu hỏi tu từ bài thơ đã gợi lại một thời đau thương của dân tộc, gợi lòng căm thù kẻ thù xâm lược.

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Cảnh ngày hè của tác giả Nguyễn Trãi

Lê Thị Thư

Từ khóa: #cá nhân #Cảm nhận #chiến tranh #con người #cuộc sống #giới thiệu #hành động #Lục Vân Tiên #ngôi nhà #Nguyễn Đình Chiểu #Những đứa trẻ #phân tích #tả cảnh #thời gian #văn học #y tá