Văn mẫu lớp 11

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích cảnh cho chữ trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích cảnh cho chữ trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

– Dẫn dắt giới thiệu tác giả, tác phẩm

+ Nguyễn Tuân: Yêu thích, đam mê cái đẹp, luôn tìm tòi, khám phá và đưa chúng vào trong văn chương để tôn vinh, ngợi ca

+ Truyện ngắn “Chữ người tử tù” : trích tác phẩm “Vang bóng một thời” với 11 truyện ngắn

– Nội dung: cảnh cho chữ trong truyện ngắn “Chữ người tử tù”

– Đánh giá chung

2. Thân bài:

* Không gian, thời gian:

– Lúc đêm khuya

– Tại trại giam vùng tỉnh Sơn chỉ còn tiếng mõ trên vọng canh, buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián

– Ánh sáng phục vụ cho việc cho chữ:  bó đuốc được tẩm dầu

* Hình ảnh đối lập:

– Ánh sáng và bóng tối

+ Bóng tối nơi nhà tù đặc quánh như bao trùm, phủ kín tất cả

+ Ánh sáng vẫn cứ cháy rừng rực, không chịu lu mờ trước bóng tối dày đặc

=> Không còn đơn thuần là ánh sáng vật lí, ánh sáng tỏa ra từ bó đuốc tẩm dầu nữa mà nó đã được nâng cao thành ánh sáng của nhân sinh, ánh sáng của thiên lương, ánh sáng của những tâm hồn đẹp biết nâng niu, trân trọng và gìn giữ cái đẹp.

* Tư thế của con người:

– Huấn Cao: một người tử tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang dậm tô nét chữ trên một tấm lụa trắng tinh căng trên mảnh ván

– Quản ngục khúm núm cất những đồng tiền kẽm

– Thầy thơ lại gầy gò, run run bưng chậu mực

=> Sự chuyển giao về quyền lực, ngôi bậc

* Lời khuyên nhủ của Huấn Cao với quản ngục hay còn được coi là một chúc thư về lẽ sống gắn liền với giá trị của cái đẹp

=> Nó giúp khai tâm, cảm hóa con người trở về với cuộc sống lương thiện.

* Khái quát nghệ thuật:

* Liên hệ mở rộng (có thể đan xen vào bài viết)

3. Kết bài:

– Khái quát lại nội dung

– Phát biểu cảm xúc cá nhân

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích cảnh cho chữ trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Phân tích cảnh cho chữ trong truyện ngắn Chữ người tử tù

Bài làm tham khảo

Cho chữ vốn là hoạt động thanh cao, là lúc nghệ thuật được đẩy lên vị trí cao nhất, là khoảng thời gian người nghệ sĩ sáng tạo nghệ thuật. Bởi vậy mà người ta thường sáng tạo thư pháp ở những nơi như thư phòng, viện sảnh hay là những nơi có đủ trăng, hoa, rượu thơm lừng để có cảm hứng tốt nhất mà tạo nên nghệ thuật. Thế nhưng hoàn cảnh cho chữ trong truyện ngắn “Chữ người tử tù” lại hoàn toàn khác.

Đó là lúc đêm khuya, không gian đối lập với sự thông thường. Tại trại giam vùng tỉnh Sơn chỉ còn tiếng mõ trên vọng canh, buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất bừa bãi phân chuột, phân gián. Ánh sáng phục vụ cho việc cho chữ không phải là những ngọn đèn lớn, ánh sáng rực rỡ mà là bó đuốc được tẩm dầu, khói bốc tỏa cay mắt. Cái ẩm ướt, tối tăm nơi nhà giam hoàn toàn đối lập với màu trắng tinh khôi của tấm lụa, ánh sáng đỏ rực của ngọn đuốc, mùi thơm của thoi mực.

Hơn thế, ánh sáng và bóng tối là hai hình ảnh đối lập nổi bật trong truyện mang người đọc đến với cảm giác muốn đọc tiếp, đào sâu hơn tình tiết truyện. Bóng tối nơi nhà tù đặc quánh như bao trùm, phủ kín tất cả như muốn nuốt tươi ánh sáng tồn tại nơi đây.Thế nhưng ánh sáng vẫn cứ cháy rừng rực, không chịu lu mờ trước bóng tối dày đặc. Ở đây đã không còn đơn thuần là ánh sáng vật lí, ánh sáng tỏa ra từ bó đuốc tẩm dầu nữa mà nó đã được nâng cao thành ánh sáng của nhân sinh, ánh sáng của thiên lương, ánh sáng của những tâm hồn đẹp biết nâng niu, trân trọng và gìn giữ cái đẹp. Ánh sáng ấy đã bừng cháy, xóa tan màn đêm nơi ngục tù nhơ bẩn để đến cuối cùng nó đã chiến thắng bóng tối âm u của không gian, thời gian còn con người đã chiến thắng cường quyền bạo lực. Nó giúp khai tâm, cảm hóa con người trở về với cuộc sống lương thiện.

Không gian và thời gian là thế, tư thế của con người càng lạ hơn, đặc biệt hơn. Đó là hình ảnh lẫm liệt của Huấn Cao: một người tử tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang dậm tô nét chữ trên một tấm lụa trắng tinh căng trên mảnh ván. Vẻ đẹp của một tư thế hiên ngang bất khuất, không có gông cùm xiềng xích nào có thể trói buộc được tâm hồn say mê sáng tạo cái đẹp đã được hiện hữu chỉ bằng một câu văn. Trái ngược với Huấn Cao là sự nhỏ bé , tầm thường của viên quản ngục và thầy thơ lại: quản ngục khúm núm cất những đồng tiền kẽm, thầy thơ lại gầy gò, run run bưng chậu mực. Đó là hai tư thế chưa từng có. Sự có mặt của quản ngục và thầy thơ lại càng tô đậm thêm nét đẹp ở Huấn Cao. Đến đây, bạn đọc có thể dễ dàng nhận ra đã có sự chuyển giao về quyền lực, ngôi bậc. Sự ô uế, nhơ bẩn trong nhà ngục không còn nữa. Ở đây ta chỉ còn bắt gặp sự uy nghi, đường hoàng, bắt gặp những tâm hồn nghệ sĩ đang hòa quyện vào nhau còn cái đẹp thì đang được tôn vinh. Lúc này, người tù đã ngự trị nơi mà cái ác, cái xấu bao quanh khiến cho quản ngục phải kính nể. Huấn Cao từ chỗ là một người tử tù giờ đây đã trở thành một người nghệ sĩ, một người anh hùng không bị vướng bận bởi cái chết ở gần kề trước mắt, vẫn một lòng đầy tâm huyết sáng tạo nên cái đẹp trong ánh hào quang bất tử, trong ánh sáng của lương tri. Những nét chữ điêu luyện, tinh tế đang hòa mình cùng ánh sáng của thiên lương để tỏa sáng giữa ngục tù của cái xấu cái ác, của nơi mà khi nhắc đến người ta đã nghĩ đến roi vọt, bạo tàn. Lại một lần nữa, cái tài hoa, khí phách hiên ngang và thiên lương trong sáng đã hợp lại thành một khối thống nhất, làm nên sức mạnh kì diệu khiến cho mọi uy quyền của nhà tù phải khuất phục, sụp đổ. Giờ đây ta không còn thấy khoảng cách giữa tử tù và quản ngục cũng như không còn cái xấu cái đẹp mà chỉ còn những con người cùng chung lí tưởng, những tâm hồn biết yêu, biết trân trọng và thưởng thức giá trị của cái đẹp; cái xấu đã nhường chỗ cho cái đẹp bất tử cùng thời gian.

Cảnh cho chữ là tiền đề mở ra ý nghĩa nhân sinh. Đó là sự chiến thắng của ánh sáng với bóng tối; sự chiến thắng của cái đẹp, cái cao thượng đối với sự phàm tục, nhơ bẩn; sự chiến thắng của tinh thần bất khuất trước thái độ cam chịu nô lệ. Lời khuyên nhủ của Huấn Cao với quản ngục hay còn được coi là một chúc thư về lẽ sống gắn liền với giá trị của cái đẹp. Chiến thắng đã được trỗi dậy ngay trong khoảnh khắc viên quản ngục nghẹn ngào xúc động: kẻ mê muội này xin bái lĩnh.

Gấp lại trang sách chắn chắn bạn đọc sẽ chẳng thể nào quên được một “cảnh tượng xưa nay chưa từng có cùng ngòi bút của người nghệ sĩ tài hoa: Nguyễn Tuân.

Lê Thị Thư