Văn mẫu lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

Tình yêu lứa đôi luôn là đề tài gửi gắm nhiều nhớ thương của thơ ca muôn thuở. Đã là nghệ sĩ, thật hiếm thấy có ai không một lần đặt ngòi bút của mình đến với mảnh đất của tình yêu lứa đôi. Xuân Quỳnh lựa chọn sóng như một hình tượng để thổ lộ, giãi bay những tâm tư tình cảm của mình

* Phân tích:

– “Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

+ “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ” : thất thường muôn thuở của sóng.

=>Những con sóng ngoài kia đại dương xáo động chuyển hóa không ngừng: khi dữ dội bão tố phong ba lúc đầy dịu êm, lặng lẽ thanh bình.

+ Tình yêu cũng mang nhiều sắc màu như sóng vậy

=>Có khi nồng nàn đắm say nhưng cũng có những lúc quặn thắt đau đớn. Tình yêu luôn thường trực trong tâm hồn con người ở nhiều đối cực để thăng hoa.

+“dịu êm” và “lặng lẽ”: sau tất cả trắc trở đa đoan của cuộc sống một tình yêu đích thực sẽ chắp cánh tâm hồn đến với bến bờ của hạnh phúc.

– “Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

+ Sóng luôn khao khát được tìm đến với bến bờ của bình yên.

+ Con sóng ở ngoài kia đại dương đã dứt khoát từ bỏ giới hạn của nó thì tình yêu cũng như thế.

-“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

+ Thán từ “ôi”:  sự ngạc nhiên, vỡ òa của người con gái khi phát hiện ra những quy luật của sóng.

+“ngày xưa – ngày sau”: từ ngàn đời nay con sóng vẫn luôn cồn cào trong lòng biển cả.

=>tình yêu tồn tại từ bao giờ mà chẳng ai hề hay biết

-“Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

+ Tình yêu làm lòng người trẻ lại, xoa dịu đi những vết thương lòng, là cứu cánh của hạnh phúc lứa đôi.

– Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

+ Nếu như sóng bắt đầu từ gió mà gió lại không rõ ngọn nguồn từ đâu thì tình yêu em dành cho anh cũng vậy. Em cũng không biết đích xác tình yêu của mình bắt đầu từ khi nào.

+ Câu thơ “em cũng không biết nữa” tưởng như cái lắc đầu nhẹ nhẹ đầy nữ tính.

– “Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

+ “Con sóng dưới lòng sâu” là con sóng ngầm ta khó mà quan sát được

+ “con sóng trên mặt nước” là những lớp sóng trên bề mặt dễ dàng nhìn ra được. =>dù là dưới lòng sâu hay trên mặt nước, dù tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng con sóng ấy vẫn luôn hướng đến bờ để rồi “ngày đêm không ngủ được”.

+ Nỗi nhớ cứ thế mà dâng lên lớp lớp và lan ra mãi mãi.

-“Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

+ Cách diễn đạt tưởng chừng như vô lí nhưng thực ra lại rất hợp lí: yêu anh em yêu cả khi thức lẫn khi ngủ.

+ “Cả trong mơ còn thức” không chỉ là nỗi nhớ của em miên man đến tận giấc mơ mà ý thơ còn gợi mở: em thức để trông giữ tình yêu của mình!

– “Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

+ Ngoài kia đại dương muôn vàn con sóng nhưng con sóng nào cũng đến được với bến bờ của nó.

+ Trong tình yêu, một trái tim chân thành và tha thiết sẽ đưa con người về với bến bờ mong đợi – đó là khao khát hạnh phúc lứa đôi.

+ “bờ” cũng là một hình ảnh ẩn dụ, nó tượng trưng cho sự trưởng thành và lớn lên trong tình yêu của con người.

-“Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

+ Những con sóng ngoài kia đại dương đang tan ra để hóa thân và sinh sôi cùng muôn vàn con sóng khác.

+ Cá nhân đang muốn hòa vào cùng với biển lớn tình yêu của cộng đồng để sống gắn bó và yêu thương nhiều hơn

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ Sóng

Bài văn tham khảo

Tình yêu lứa đôi luôn là đề tài gửi gắm nhiều nhớ thương của thơ ca muôn thuở. Đã là nghệ sĩ, thật hiếm thấy có ai không một lần đặt ngòi bút của mình đến với mảnh đất của tình yêu lứa đôi. Xuân Quỳnh – một nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ với những vần thơ hồn hậu và chân thành cũng đã góp tiếng thơ của mình hòa cùng vườn thơ ca về tình yêu ngập ngàn sắc màu. Bài thơ “Sóng” xoay quanh hình tượng sóng đã thể hiện rõ nét nỗi lòng của người con gái trong tình yêu:

“Dữ dội và dịu êm

………………………..

Để ngàn năm còn vỗ”

Xuân Quỳnh lựa chọn sóng như một hình tượng để thổ lộ, giãi bay những tâm tư tình cảm của mình. Cũng vì vậy mà hình tượng con sóng đã hiện lên ngay từ đầu bài thơ với những trạng thái đối lập:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

Hình tượng con sóng hiện lên trong những trạng thái đối lập nhau qua những cụm từ mang tính chất tương phản “dữ dội – dịu êm”, “ồn ào – lặng lẽ”. Con sóng ngoài kia đại dương luôn chuyển hóa không ngừng dưới những trạng thái khác nhau. Có những lúc sóng êm đềm, dịu nhẹ nhưng cũng có lúc dữ dội vô cùng. Và những trạng thái ấy của sóng cũng chính là những cung bậc cảm xúc trong tình yêu lứa đôi. Tình yêu lứa đôi cũng mang nhiều những xô đẩy, có khi ngọt ngào, tha thiết nhưng cũng có những lúc đau đớn, dằn vặt, quặn thắt đến nhói lòng.

Trong cuộc hành trình của nó, con sóng đi từ sông ra bể, cũng như tình yêu, một tình yêu đủ chân thành và tha thiết ắt sẽ đến được với bến bờ bình yên của nó. Mỗi một trái tim lại có cho nó một lớp sóng lòng và đẩy nỗi khát vọng tình yêu lên cao trào trong những suy tư:

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Với Xuân Quỳnh, tình yêu là điểm tựa cho sự sống tâm hồn, là tình cảm từ ngàn xưa vẫn vọng về cho đến tận ngày nay. Để rồi giờ đây khi đứng trước muôn trùng sóng bể bao la rộng lớn lòng người bỗng hóa nhiều suy tư:

“Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Tình yêu vẫn như thế, luôn thường trực trong tâm hồn mỗi người. Bởi như Xuân Diệu đã từng khẳng định:

“Làm sao sống được mà không yêu

Không nhớ không thương một kẻ nào”

Trong những bồi hồi, suy tư thôi thúc chủ thể trữ tình truy tìm về cội nguồn của sóng hay cũng chính là cội nguồn của tình yêu:

“Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau.”

Nếu như con sóng ngoài kia bắt đầu từ gió mà gió không rõ ngọn nguồn từ đâu thì tình yêu của em dành cho anh cũng như vậy. Qủa thực, em cũng không biết đích xác tình yêu của mình bắt đầu từ đâu và là khi nào. Đó là nét tương đồng giữa sóng và em. Đó là những băn khoăn, thắc mắc vô cùng chân thực của một trái tim đang say đắm trong tình yêu. Khi yêu, ai cũng mong muốn có thể phân tích rạch ròi, tường tận mọi cung bậc cảm xúc, mọi ngọn nguồn khơi dậy tình yêu nhưng điều đó lại là không thể bởi lẽ theo Pascal “Trái tim có những lí lẽ riêng của nó mà lí trí không bao giờ đặt chân tới được”. Xét cho cùng, nhà thơ Xuân Quỳnh không truy tìm nguồn gốc của tình yêu mà chỉ đang làm nhiệm vụ của một người nghệ sĩ, làm sống dậy bài ca về khát vọng tình yêu trong trái tim mỗi con người. Câu hỏi tu từ được sắp xếp đan xen đã làm dấy lên những cung bậc cảm xúc trong tình yêu lứa đôi bất diệt muôn đời cùng hình ảnh sóng.

Sóng tiếp tục hiện lên trong nỗi nhớ đến cực điểm:

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

Nỗi nhớ của người con gái trong tình yêu ẩn dấu qua hình tượng sóng dưới lòng sâu và sóng trên mặt nước. “Sóng dưới lòng sâu” là con sóng ngầm đầy mạnh mẽ và dữ dội nhưng lại khó nhìn thấy. “Sóng trên mặt nước” là sóng nổi dạt dễ dàng nhìn nhận. Thế nhưng dù tồn tại ở trạng thái nào, dù là dưới lòng sâu hay trên mặt nước thì con sóng ấy vẫn luôn trong trạng thái nhớ bờ “ngày đêm không ngủ được”. Cũng như vậy, trải qua những thăng trầm, trắc trở gian lao của cuộc sống lòng người con gái vẫn luôn hướng đến, dành trọn tình yêu thương cho nửa kia của mình. Đến đây, hình tượng sóng góp phần làm đẹp thêm nét đẹp trong tình yêu của người phụ nữ trong tình yêu. Đó là một trái tim chung thủy và một tấm lòng son sắt thủy chung.

Tình yêu luôn bền chặt, gắn bó bởi lẽ trong tình yêu luôn có niềm tin. Sóng tiếp tục được đặt trong niềm tin yêu tuyệt đối:

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”

Theo quy luật của tự nhiên hằng thường, con sóng dù cho có tồn tại dưới muôn vàn hình thức khác nhau nhưng con nào cũng đến được với bến bờ mong đợi của nó. Và tình yêu cũng như vậy, dẫu trong bất kì hoàn cảnh nào đi chăng nữa tình yêu vẫn sẽ mãi là niềm tin yêu cho sức sống tâm hồn mãnh liệt tha thiết. Đến đây, hình ảnh “bờ” còn là ẩn dụ cho sự trưởng thành và lớn lên trong tình yêu của người con gái.

Khát vọng tình yêu đong đầy, trỗi dậy đầy mãnh liệt, hóa thân sinh sôi vào trong từng đợt sóng:

“Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở”.

Con sóng đại dương đang tan ra, hóa thân sinh sôi trong muôn vàn con sóng khác. Những con sóng của biển cả đã khép lại nhưng con sóng tình yêu và khát vọng tình yêu vẫn mãi dâng lên cồn cào trong lồng ngực trẻ. Cũng như vậy, tình yêu của mỗi cá nhân sẽ hòa cùng vào biển lớn của toàn nhân loại để biết yêu thương và biết chia sẻ.

Tình yêu vẫn thế, vẫn là đề tài để lại nhiều nhớ thương cho thơ ca muôn thuở. Thế nhưng nếu Xuân Diệu mang một tình yêu cháy bỏng, nồng nhiệt, cuống quýt, vội vàng thì Xuân Quỳnh lại lưu giữ một trái tim yêu chân thành, hồn hậu, tha thiết. Khát vọng tình yêu trong tâm hồn người vẫn mãi là khát vọng sống mãnh liệt cho hôm nay và mai sau. Cách sử dụng hình tượng sóng Xuân Quỳnh đã lưu lại trong lòng bạn đọc bao thế hệ về một tình yêu nồng nàn nhiều cung bậc cũng giống như sóng vậy.