[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tác phẩm Bắt sấu rừng U Minh Hạ của Sơn Nam

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích tác phẩm “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” của Sơn Nam

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

– Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là “ông già Nam Bộ”, “ông già đi bộ’, “pho từ điển sống về miền Nam” hay là “nhà Nam Bộ học”.

– “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” là một truyện ngắn đăng trên tuần báo Nhân loại (1957), sau in trong tập truyện Hương rừng Cà Mau (1962).

* Phân tích:

– Mảnh đất vùng U Minh Hạ:

+ Rừng tràm xanh biếc, những cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn…

+ Là nơi rừng thiêng nước độc, đầy rẫy những hiểm họa khó lường.

+ Ở ngọn rạch Cái Tàu có cái ao sấu nhiều như trái mù u chín rụng.

+ Chúng đã cướp đi không biết bao nhiêu sinh mạng bé nhỏ phải mò vào rừng kiếm kế sinh nhai

– Con người:

+ Cần cù và gan góc với sức sống mãnh liệt.

+ Nặng tình nặng nghĩa, họ thương những người bị hùm tha sấu bắt, họ vượt lên gian khó, hiểm nguy bằng sức mạnh và tài trí của mình.

+ Năm Hên bắt cá sấu bằng tay không

+ Tư Hoạch một tay ăn ong rất rành địa thế vùng Cái Tàu

=>  Họ là những người đã đem đến sức sống mới cho vùng rừng hoang vu nơi đất mũi Cà Mau.

– Năm Hên:

+ Là thợ già chuyên bắt sấu ở Kiên Giang đạo, đến vùng Khánh Lâm bằng một chiếc xuồng ba lá nhỏ, trong xuồng

+ Xuất hiện bằng một bài hát nghe “ảo não, rung rợn” như một bài cầu hồn

+ Ông đi bắt sấu vì việc nghĩa chứ chưa bao giờ “nói láo để lường gạt” hoặc “mở miệng xin tiền bạc cơm gạo gì” của bất kì ai.

+ Ông có một nỗi đau, một mối thù đối với loài sấu : người anh trai của ông đi phá rừng lập rẫy tại Gò Quao, đã bị sấu ở Ngã Ba Đình bắt mất.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Phùng trong truyện ngắn Chiếc Thuyền Ngoài Xa của Nguyễn Minh Châu

+ Ông Năm Hên đi bắt sấu ở ngọn Cái Tàu còn Tư Hoạch thì dẫn đường vào ao sấu: giong 45 con sấu “còn sống nhăn” trở về trong sự vui mừng, phấn khởi

+ Năm Hên đi vòng quanh nắm bắt địa thế, rồi ngồi xuống uống rượu thật ung dung

+ Nhờ Tư Hoạch bứt cho một nắm dây cóc kèn để trói sấu.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

Phân tích tác phẩm Bắt sấu rừng U Minh Hạ

Bài văn tham khảo

“Sơn Nam là một tâm hồn lạc lõng trong thế giới buyn-đinh và Mercedes, trong thế giới triết hiện sinh, tranh trừu tượng và nhạc tuýt. Nhưng đó là một tâm hồn đẹp không biết bao nhiêu, đẹp cái vẻ đẹp của lọ sứ Cảnh Đức Trấn ở Giang Tây (có khác lọ hoa Ý Đại Lợi ngày nay), và ít được người đời thưởng thức hơn là họ đã thưởng thức một tiểu thuyết gia chuyên viết về chuyện tình chẳng hạn. Nhưng phải nhìn nhận rằng, cái đẹp Sơn Nam bất hủ…”. Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là “ông già Nam Bộ”, “ông già đi bộ’, “pho từ điển sống về miền Nam” hay là “nhà Nam Bộ học”. Toàn bộ các sáng tác của ông được Nhà xuất bản Trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền. “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” là một truyện ngắn đăng trên tuần báo Nhân loại (1957), sau in trong tập truyện Hương rừng Cà Mau (1962).

Truyện ngắn “Bắt sấu rừng U Minh Hạ” cho bạn đọc những cảm nhận rõ nét về mảnh đất vùng U Minh Hạ. Nơi đây có rừng tràm xanh biếc, những cây cỏ hoang dại như lau sậy, mốp, cóc kèn… Đó là nơi rừng thiêng nước độc, đầy rẫy những hiểm họa khó lường. Điều đặc biệt hơn cả là ở ngọn rạch Cái Tàu có cái ao sấu nhiều như trái mù u chín rụng. Không chỉ nhiều mà bọn chúng còn rất khôn ranh. Chúng đã cướp đi không biết bao nhiêu sinh mạng bé nhỏ phải mò vào rừng kiếm kế sinh nhai “nhưng có tiếng khóc sụt sùi đâu đây. Ðó là vài cụ già, bà lão chạnh nhớ đến tổ tiên, đến bạn bè của mình, biết đâu trên bước đường sanh nhai giữa chốn nước đỏ rừng xanh, có thân nhân của họ đã bỏ thân vì đàn sấu này. Bó nhang đang cháy kia có giải oan được cái chết của họ không chớ? ”.

Xem thêm:  Kể lại truyện Vợ nhặt của Kim Lân

Còn những con người sống tại nơi đây lại thật cần cù và gan góc với sức sống mãnh liệt. Đó còn là những con người nặng tình nặng nghĩa, họ thương những người bị hùm tha sấu bắt, họ vượt lên gian khó, hiểm nguy bằng sức mạnh và tài trí của mình. Đó là hình ảnh của Năm Hên bắt cá sấu bằng tay không hay Tư Hoạch một tay ăn ong rất rành địa thế vùng Cái Tàu… Không ai khác, chính họ là những người đã đem đến sức sống mới cho vùng rừng hoang vu nơi đất mũi Cà Mau.

Năm Hên là nhân vật trung tâm trong truyện ngắn “Bắt sấu rừng U Minh Hạ”. Ông là thợ già chuyên bắt sấu ở Kiên Giang đạo, đến vùng Khánh Lâm bằng một chiếc xuồng ba lá nhỏ, trong xuồng “vẻn vẹn một lọn nhang trần và một hũ rượu”. Năm Hên xuất hiện bằng một bài hát nghe “ảo não, rung rợn” như một bài cầu hồn: “Hồn ở đâu đây? – Hồn ơi? Hồn hỡi? – Xa cây xa cối – Xa cội xa nhành – Đầu bãi cuối gành – Hùm tha sấu bắt…”. Không có vũ khí, chẳng có đồ nghề, ông ta chỉ “bắt sấu trên khô”, bắt sấu “bằng… hai tay không”. Ở đó ai cũng tin rằng “bắt sấu bắng hai tay không quả là phì phàm, thế gian hi hữu”. Ông đi bắt sấu vì việc nghĩa chứ chưa bao giờ “nói láo để lường gạt” hoặc “mở miệng xin tiền bạc cơm gạo gì” của bất kì ai. Ông Năm Hên hiện lên mang theo hình ảnh một con người trọng nghĩa khinh tài sống giữa cộng đồng bà con nông dân Nam Bộ xưa và nay bởi ông cho rằng “Nghề bắt có làm giàu được, ngặt tôi không mang thứ phú quới đó”. Với ông, có một nỗi đau, một mối thù đối với loài sấu hung dữ. Mười hai năm về trước, người anh trai của ông đi phá rừng lập rẫy tại Gò Quao, đã bị sấu ở Ngã Ba Đình bắt mất. Ông đi bắt sấu là để thực hiện một lời thề với vong linh người anh, như ông nói: “Tôi thề quyết trả thù cho anh”. Ở đâu có sấu là ông đi tới. Ông Năm Hên đi bắt sấu ở ngọn Cái Tàu còn Tư Hoạch thì dẫn đường vào ao sấu. Khi trời vừa xế, Tư Hoạch đã giong 45 con sấu “còn sống nhăn” trở về trong sự vui mừng, phấn khởi “Diệu kế! Diệu kế!…Một đời người mới có một lần”. Nhà văn đã để cho dân làng nhìn thấy cá sấu rồi mới để Tư Hoạch kể chuyện đi bắt sấu. Đến ao sấu ông Năm Hên đi vòng quanh nắm bắt địa thế, rồi ngồi xuống uống rượu thật ung dung, nhờ Tư Hoạch bứt cho một nắm dây cóc kèn để trói sấu. Những công việc như đào một đường nhỏ từ ao sấu lên rừng đến chuyện chặt mốp thành từng khúc, từ chuyện đốt sậy để xua đàn sấu đến chuyện đút khúc mốp vào miệng sấu, lấy mác cắt gân đuôi và trói sấu… đều một mình ông làm tất. Cả bầy sấu 45 con đều bị ông Năm Hên bắt hết không sót một con nào! Đúng như ông nói: “Tôi đây.. chẳng qua là biết mưu mẹo một ít…”.  Dân làng ai cũng vui mừng khôn tả, trầm trồ mà khen ngợi “Thực là bực thánh của xứ này rồi? Mưu kế như vậy thực quá cao cường!…” rồi muốn “đền ơn ổng một số tiền, nuôi ông cho tới già”…

Xem thêm:  Top 10 website những bài văn mẫu hay lớp 6 mới nhất

Qua truyện ngắn “Bắt sấu rừng U Minh Hạ”, nhà văn Sơn Nam đã thực sự khẳng định sự tài hoa trong ngòi bút của mình như một cây bút của miền cực Nam Tổ quốc. Với hình ảnh của một nơi rừng thiêng nước độc, nhiều lắm những hiểm họa cũng như hình ảnh những con người cần cù nơi đây, trang truyện của Sơn Nam thấm đẫm tình yêu với quê hương, tổ quốc ruột thịt thân yêu.

Lê Thị Thư