Văn mẫu lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tác phẩm Số phận con người của Sô – lô – khốp

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tác phẩm Số phận con người của Sô – lô – khốp

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích tác phẩm “Số phận con người” của Sô – lô – khốp

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

– Truyện ngắn “Số phận con người” (1957) của Sô – lô – khốp là cột mốc quan trọng mở ra chân trời mới cho văn học Nga. Dung lượng tư tưởng lớn của truyện khiến có người liệt nó vào tiểu anh hùng ca. Tác phẩm thể hiện cách nhìn nhận cuộc sống và chiến tranh một cách toàn diệ, chân thực; sự đổi mới cách miêu tả nhân vật, khám phá tính cách Nga, khí phách anh hùng và nhân hậu của người lính Xô viết. Sự thật táo bạo bao trùm toàn bộ tác phẩm của Sô – lô – khốp. Sự thật đó được tôn trọng trong từng câu văn, từng chi tiết và từng hình ảnh. Ông dám nói lên sự thật dù đôi khi khắc nghiệt và cay đắng.Ông coi sứ mạng cao cả nhất của nghệ thuật là “ca ngợi nhân dân – người lao động, nhân dân – người xây dựng, nhân dân anh hùng” của mình.

* Phân tích:

– Xô – cô – lốp bản thân phải chịu nhiều cay đắng trong cuộc đời:

+ Bị thương hai lần vào tay và chân

+ Hai năm bị đày đọa trong trại tù binh của Đức

+ Sống trong ngôi nhà dơ nát

+ Cậu con trai là niềm hi vọng duy nhất của ông cũng đã hi sinh khiến niềm hi vọng dập tắt.

– Sau chiến tranh:

+ Tuy ban ngày trấn tĩnh nhưng ban đêm lại đầm đìa nước mắt trong nỗi buồn đau. + Nhiều đêm, ông còn mơ thấy cậu con trai của mình.

+ Bị thu cả bằng lái xe.

– Trong một lần chở lúa mì từ nông trường, ghé lại tiệm giải khát, Xô – cô – lốp đã có cuộc gặp gỡ tình cờ với bé Va – ni – a:

+ Va – ni – a là một đứa trẻ mồ côi: bố chết trên mặt trận, mẹ bị chết do bom trên tàu hỏa, lang thang ai cho gì thì ăn nấy; đói khát, quần áo rách bươm xơ mướp; không nhà không cửa, bạ đâu ngủ đấy.

+ Xô – cô – lốp đã quyết định nhận em là con, trở thành chỗ dựa tinh thần cho ông. + Ông yêu thương cậu bé hết mực như đối với đứa con ruột thịt của mình

–  Xô – cô – lốp – bản lĩnh kiên cường:

+ Ông không kêu ca, phàn nàn

+ Không đòi hỏi gì mặc dù là một cựu chiến binh có thành tích trong chiến tranh vệ quốc, lại có con trai là liệt sĩ, tự kiếm sống trong khó khăn, bất hạnh.

* Nghệ thuật:

– Linh hoạt trong ngôi kể:

+ Người kể là Xô – cô – lốp kể chuyện chính mình

+ Tác giả xưng tôi đến bắt gặp câu chuyện của Xô – cô – lốp.

– Truyện ngắn là truyện ngắn sử thi – tiểu anh hùng ca

– Kết cấu truyện lồng trong truyện, nội dung triết lí sâu sắc

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

Phân tích tác phẩm Số phận con người

Bài văn tham khảo

Sô – lô – khốp là một nhà văn Nga lỗi lạc, đã vinh dự nhận giải Nô – ben về văn học năm 1965. Ông là một nhà tiểu thuyết có tài. Sô – lô – khốp viết rất nhiều truyện ngắn, bút kí, phóng sự và thành công nhất là tiểu thuyết. Đoạn trích “Số phận con người” nằm trong phần cuối kể về tâm trạng và hoàn cảnh sống của Xô – cô – lốp những năm đầu hòa bình gặp gỡ bé Va – ni – a. Truyện đã làm nổi bật lên bản lĩnh kiên cường và nhân hậu của người dân Xô viết.

Truyện ngắn “Số phận con người” (1957) của Sô – lô – khốp là cột mốc quan trọng mở ra chân trời mới cho văn học Nga. Dung lượng tư tưởng lớn của truyện khiến có người liệt nó vào tiểu anh hùng ca. Tác phẩm thể hiện cách nhìn nhận cuộc sống và chiến tranh một cách toàn diệ, chân thực; sự đổi mới cách miêu tả nhân vật, khám phá tính cách Nga, khí phách anh hùng và nhân hậu của người lính Xô viết. Sự thật táo bạo bao trùm toàn bộ tác phẩm của Sô – lô – khốp. Sự thật đó được tôn trọng trong từng câu văn, từng chi tiết và từng hình ảnh. Ông dám nói lên sự thật dù đôi khi khắc nghiệt và cay đắng.Ông coi sứ mạng cao cả nhất của nghệ thuật là “ca ngợi nhân dân – người lao động, nhân dân – người xây dựng, nhân dân anh hùng” của mình.

Xô – cô – lốp bản thân phải chịu nhiều cay đắng trong cuộc đời: bị thương hai lần vào tay và chân; hai năm bị đày đọa trong trại tù binh của Đức; sống trong ngôi nhà dơ nát; đến cả cậu con trai là niềm hi vọng duy nhất của ông cũng đã hi sinh khiến niềm hi vọng dập tắt. Sau chiến tranh, ông tiếp tục bị đau khổ về những mất mát giày xéo. Tuy ban ngày trấn tĩnh nhưng ban đêm lại đầm đìa nước mắt trong nỗi buồn đau. Nhiều đêm, ông còn mơ thấy cậu con trai của mình. Sự đen đủi đến đường cùng khi ông bị thu cả bằng lái xe. Dù sau hay trước chiến tranh ông vẫn phải sống với một cuộc đời nhiều bế tắc.

Ở Xô – cô – lốp là một tấm lòng yêu thương nhân ái rộng mở. Trong một lần chở lúa mì từ nông trường, ghé lại tiệm giải khát, Xô – cô – lốp đã có cuộc gặp gỡ tình cờ với bé Va – ni – a. Va – ni – a là một đứa trẻ mồ côi: bố chết trên mặt trận, mẹ bị chết do bom trên tàu hỏa. Em là một cậu bé lang thang ai cho gì thì ăn nấy; đói khát, quần áo rách bươm xơ mướp; không nhà không cửa, bạ đâu ngủ đấy. Niềm khao khát duy nhất trong em là có một mái ấm gia đình có cả cha và mẹ. Em cũng chỉ là nạn nhân đau khổ trong chiến tranh luôn khao khát tình yêu thương gia đình. Hiểu được tâm tư của bé Va – ni – a, Xô – cô – lốp đã quyết định nhận em là con, trở thành chỗ dựa tinh thần cho ông. Ông yêu thương cậu bé hết mực như đối với đứa con ruột thịt của mình “lấy xà phòng rửa tay cho nó…đặt ngồi vào bàn ăn..đưa tới hiệu tóc”; khi ngủ chung với cậu bé ông cảm thấy yên lành, đó là cái cảm giác mà đã rất lâu rồi ông chưa có được. Với ông, một ngày chỉ cần một mẩu bánh mì là đủ nhưng khi có cậu con trai cưng này, ông sẽ mua sữa, luộc trứng, không có thức ăn nóng cho nó là không xong. Đấy chính là sự tận tâm, tận tụy mà Xô – cô – lốp dành cho bé Va – ni – a; tấm lòng đáng kính của một người cha ân cần và chu đáo. Lúc đầu cuộc sống còn nhiều khó khăn và vất vả nhưng lâu dần cũng thành thói quen, hai cha con lại gắn bó mật thiết với nhau hơn.

Ở nhân vật Xô – cô – lốp, ta còn bắt gặp hình ảnh của một người mang trong mình bản lĩnh kiên cường. Ông không kêu ca, phàn nàn; không đòi hỏi gì mặc dù là một cựu chiến binh có thành tích trong chiến tranh vệ quốc, lại có con trai là liệt sĩ, tự kiếm sống trong khó khăn, bất hạnh. Ẩn sâu trong ông là tính cách Nga khiêm nhường mà quảng đại, dũng cảm mà nhân ái, số phận đã gây đau thương nhưng Xô – cô – lốp vẫn vượt lên đau khổ của chính mình để sống và yêu thương những người khác mà tiêu biểu chính là cậu bé Va – ni – a.

Nghệ thuật linh hoạt trong ngôi kể: người kể là Xô – cô – lốp kể chuyện chính mình; tác giả xưng tôi đến bắt gặp câu chuyện của Xô – cô – lốp. Truyện ngắn là truyện ngắn sử thi – tiểu anh hùng ca; kết cấu truyện lồng trong truyện, nội dung triết lí sâu sắc, lời kể lên án chiến tranh, bày tỏ sự cảm thông với số phận nhân vật đã làm nên thành công của truyện ngắn. Đồng thời, thông qua “Số phận con người”, tác giả còn bày tỏ niềm đồng cảm, sự tin tưởng cũng như sự quan tâm, kêu gọi sự quan tâm của toàn xã hội với cá nhân.

Chính tình cảm chân thành mà tác gải gửi gắm vào trong từng nhân vật đã góp phần tạo dựng lên giá trị nhân văn sâu sắc cho toàn bộ tác phẩm. Thêm một lần nữa Sô – lô – khốp phát hiện và làm sáng thêm vẻ đẹp của người dân Nga: những con người gan dạ, bản lĩnh kiên cường và giàu lòng nhân ái, yêu thương con người.

Lê Thị Thư

Đánh giá bài viết