[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

_Giới thiệu truyện ngắn Chiếc lược ngà và tác giả Nguyễn Quang Sáng.

2. Thân bài:

Luận điểm 1: Nhân vật ông Sáu qua tình cảm sâu nặng của ông Sáu với bé Thu:

 _Lúc còn ở rừng:

+ nhớ thương con vô cùng.

 +khao khát  được gặp con, được sống trong tình yêu của con.

 _ Khi gặp con:

+ hành động, cử chỉ đều vội vã để được đến bên con gái.

+ Tâm trạng xúc động mạnh mẽ sau bảy, tám năm xa nhà, tình cảm cha con bị nén lại trong lòng nên ông Sáu không kìm nổi.

 +ngược lại bé Thu giật mình, ngơ ngác, hốt hoảng và vụt bỏ chạy

 _trong ba ngày nghỉ phép:

 +ông chẳng đi đâu xa, chỉ tìm cách gần gũi để được nghe một tiếng gọi ba của con bé.

  +mọi cố gắng của ông từ việc giả vờ không nghe đến việc dồn nó vào thế bí chắt nước cơm nhưng không có kết quả.

  +trong bữa ăn, do nôn nóng, bực tức, không kịp suy nghĩ ông đã đánh con bé, con bé bỏ sang nhà ngoại.

   _tình yêu thương của ông Sáu đã không được bé Thu đón nhận, đáp lại.

_những ngày ông Sáu xa con:

+ thương nhớ con, ân hận vì mình đã đánh con.

+làm cho con một chiếc lược ngà- lời hứa với con trước lúc chia tay .

 +tự ông đi tìm ngà voi rồi tự ông ngồi cưa từng chiếc răng lược thận trọng, khổ công như là một người thợ bạc.

 +ông còn gò lưng tỉ mẩn khác lên đó dòng chữ “Yêu nhớ tặng Thu- con của ba.

Luận điểm 2: Tình cảm của bé Thu đối với cha:

_lúc chưa gặp cha: yêu kính, khắc sâu trong trái tim nhỏ bé của mình hình ảnh cha qua tấm hình ba chụp chung với má.

 _khi gặp cha

 + bất ngờ ngạc nhiên.

 + sợ hãi, vụt bỏ chạy, thất thanh gọi má.

_những ngày sống cùng cha:

+tìm cách lẩn trốn, xa lánh, từ chối tình cảm, sự chăm sóc vỗ về của cha.

+cố tình không gọi ông Sáu là ba dẫu lâm vào thế bí.

  _Được bà ngoại giảng giải:

+Thu đã hiểu ra rằng vết sẹo dài trên má- vết thương của ba em trong một trận chiến đấu đã khiến khuôn mặt ma biến dạng không giống với tấm hình chụp chung với má.

+Thu nhận cha cũng là lúc cha em phải lên đường về căn cứ tiếp tục công việc của mình.

+tình cảm của bé Thu dành cho cha sâu sắc, mãnh liệt và điều đó sau này khiến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm, gan góc.

Luận điểm 3: Đánh giá nghệ thuật và nội dung

_ cốt truyện chặt chẽ, cách lựa chọn tình huống bất ngờ mà tự nhiên, hợp lý.

_ lựa chọn ngôi kể, cảnh kể và ngôn ngữ lời thoại cho nhân vật…

3. Kết bài:

Ý nghĩa và thông điệp cao đẹp mà truyện ngắn gửi gắm.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về tình trạng nghiện facebook của giới trẻ hiện nay

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng

Phân tích truyện ngắn Chiếc lược ngà

Bài làm tham khảo

Chiến tranh đã để lại bao nỗi đau trong tim mỗi người. Độc lập ngày hôm nay được đánh đổi bằng máu xương và nước mắt của bao thế hệ. Và nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã tái hiện thành công nỗi đau của con người trong chiến tranh, nỗi đau chia li giằng xé giữa các nhân vật qua truyện ngắn Chiếc lược ngà được viết vào năm 1966. Truyện ngắn đã để lại những trăn trở trong lòng bạn đọc về tình cha con, về nỗi đau của chiến tranh.

Tình cảm đầu tiên được khắc họa trong tác phẩm là tình cảm sâu nặng của ông Sáu với con gái- bé Thu. Tình cha con được thể hiện ngay từ khi ông Sáu còn ở rừng. Ông nhớ thương con vô cùng và luôn khao khát  được gặp con, được sống trong tình yêu của con. Trong bom đan bão đạn của kẻ thù, trong khói lửa chiến tranh, hình ảnh đứa con bé bỏng trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn với người chiến sĩ.

 Để rồi khi được gặp lại con gái sau bao năm xa cách, thì tình cảm ấy không thể kìm nén. Ông Sáu không thể chờ xuồng cập bến mà “nhón chân nhảy thoát lên bờ, xô chiếc xuồng tạt ra”. Rồi “bước vội vàng với những bước dài”, “kêu to tên con”, “vừa bước ,vừa khom người đưa tay đón chờ con”. Vết thẹo dài trên má phải anh lại đỏ ửng lên, giần giật. Giọng nói lập bập, run run: “Ba đây con, ba đây con”. Từ ngoại hình, hành động đến lời nói đều cho thấy sự xúc động của người cha. Sau bao năm chia cắt thì nay ông mới được gặp con. Tình cảm cha con trong ông Sáu trào dâng với tất cả xúc động vô bờ. Chính vì tâm trạng xúc động mạnh mẽ sau bảy, tám năm xa nhà, tình cảm cha con bị nén lại trong lòng nên ông Sáu không kìm nổi.  Ngược lại bé Thu thì giật mình, ngơ ngác, hốt hoảng và vụt bỏ chạy. Điều đó hoàn toàn bất ngờ với ông Sáu và khiến mặt ông sầm lại, hai tay buông xuống như bị gãy. Đó cũng là thái độ dễ hiểu của ông Sáu. Thể hiện tâm trạng đau khổ tột cùng, ông sung sướng, náo nức, nôn nóng muốn được ôm con vào lòng, nhưng đứa con lại xa lánh, hoảng sợ khiến người cha bị hụt hẫng, ông đau đớn không hiểu nguyên nhân vì sao, ông vừa thất vọng, vừa buồn bực.

 Trong ba ngày nghỉ phép hiếm hoi sau tám năm chiến đấu, ông đã cố gắng để có thể dành trọn cho con tình yêu thương. Ông chẳng đi đâu xa, chỉ tìm cách gần gũi để được nghe một tiếng gọi ba của con bé. Mọi cố gắng của ông từ việc giả vờ không nghe đến việc dồn nó vào thế bí chắt nước cơm nhưng không có kết quả. Có lẽ, người cha bình thường thì đã mất sạch kiên nhẫn và cho con ăn đòn roi, nhưng ông Sáu không như vậy. Ông bao dung con và mong con hiểu mình. Chỉ đến cực hạn của sự tức giận, ông mới hành động sai lầm trong bữa cơm.  Trước hành động của bé Thu là gạt phắt miếng trứng cá ông gắp cho xuống đất, đã làm ông nôn nóng, bực tức và không kịp suy nghĩ rồi đánh con bé, con bé bỏ sang nhà ngoại. Tình yêu thương của ông Sáu đã không được bé Thu đón nhận, đáp lại, nó kiên quyết không chịu cất lên tiếng ba mà nó mong mỏi-  điều đó làm ông Sáu thực sự đau lòng, ông chỉ biết lắc đầu cam chịu bởi tình cảm không dễ gì gượng ép.

Xem thêm:  Dàn ý bài:Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị – Tô Hoài.

 Nỗi đau lại tiếp diễn với những ngày ông Sáu xa con để trở về đơn vị và làm nhiệm vụ với tổ quốc. Ông thương nhớ con, ân hận vì mình đã đánh con. Ông dồn tình yêu ấy vào việc làm cho con một chiếc lược ngà- lời hứa với con trước lúc chia tay . Chiếc lược ngà được làm bằng tất cả yêu thương, trân trọng của ông Sau. Tự ông đi tìm ngà voi rồi tự ông ngồi cưa từng chiếc răng lược thận trọng, khổ công như là một người thợ lành nghề. Ông còn gò lưng tỉ mẩn khác lên đó dòng chữ “Yêu nhớ tặng Thu- con của ba”. Lòng yêu con đã biến người chiến sĩ trở thành một nghệ nhân chỉ sáng tạo ra một sản phẩm duy nhất trong đời. Cho nên cây lược ngà kết tinh trong đó tình phụ tử mộc mạc mà đằm thắm sâu xa, đơn sơ mà kỳ diệu.

Chiếc lược ngà gỡ rối được phần nào tâm trạng của người cha, nó là tình cảm, tấm lòng, là tình yêu thương mà ông gửi gắm- thỉnh thoảng, những lúc rảnh rỗi, ông lại lấy cây lược ngà ra ngắm nghía rồi mài lên mái tóc cho thêm bóng, thêm mượt. Trước khi hi sinh, ông Sáu móc cây lược ra trao vào tay người bạn chiến đấu. Chỉ khi nhận được lời hứa từ người bạn chiến đấu sẽ “mang về trao tận tay cho cháu” người cha đó mới nhắm mắt được. Cử chỉ ấy của ông cho ta hiểu tình cha con mãnh liệt và tha thiết.

Một nét tình cảm đẹp khác trong truyện là tình cảm của bé Thu đối với cha. Đây là tình cảm vô cùng đặc biệt trong thiên truyện vì nó có những trạng thái thay đổi khác nhau giữa trong cùng một tâm hồn non nớt của bé Thu. Lúc chưa gặp cha, em yêu kính, khắc sâu trong trái tim nhỏ bé của mình hình ảnh cha qua tấm hình ba chụp chung với má. Đến khi gặp cha, cảm xúc của cô bé không phải là sự hạnh phúc. Em không biết, không tin đó là cha mình. Cảm xúc của Thu là bất ngờ ngạc nhiên rồi sợ hãi, vụt bỏ chạy, thất thanh gọi má.

Những ngày sống cùng cha cũng là những ngày tháng khó phai nhất trong cuộc đời Thu. Em tìm cách lẩn trốn, xa lánh, từ chối tình cảm, sự chăm sóc vỗ về của cha và thậm chí cố tình không gọi ông Sáu là ba kể cả lúc em lâm vào thế bí khi nồi cơm sôi sùng sục, kể cả những lời giảng dạy của mẹ, nó cũng không chịu nhận ông Sáu là cha. Trogn Thu chỉ có một người cha duy nhất, là người trong tấm hình chụp chung với má. Con bé  hiện lên trong câu chữ của nhà văn là đứa trẻ ngang ngạnh và bướng bỉnh.

Xem thêm:  Dàn ý bài: Trình bày ý kiến của em về câu tục ngữ Ăn cây nào rào cây đấy

 Chỉ đến khi được bà ngoại giảng giải cho mọi vấn đề thì Thu mới hiểu ra. Em đã hiểu ra rằng vết sẹo dài trên má- vết thương của ba em trong một trận chiến đấu đã khiến khuôn mặt ba biến dạng không giống với tấm hình chụp chung với má. Tình yêu cha của Thu thật ngây thơ, hồn nhiên và chân thực. Em chỉ có một niềm tin duy nhất với tấm hình có ba, tấm hình tinh thần ở bên em suốt tám năm. Sự xuất hiện của một người cha xa lạ so với tấm hình và sự thờ ơ, lạnh nhạt của Thu với ông Sáu là hoàn toàn có căn cứ. Thu nhận cha cũng là lúc cha em phải lên đường về căn cứ tiếp tục công việc của mình: “nó chạy lại thét lên tiếng gọi ba và bằng tất cả tình cảm của ba ngày dồn nén, nó ôm chặt lấy cha rồi cuống quýt hôn khắp mặt ba nó. Dòng nước mắt mừng vui lẫn cả sự hối hận”.Người đọc nhận thấy tình cảm của bé Thu dành cho cha sâu sắc, mãnh liệt biết chừng nào-  đó là tình yêu cha của một đứa bé cứng cỏi và ương bướng. Và phải chăng, điều đó sau này đã khiến Thu trở thành một cô giao liên dũng cảm, gan góc?

 Chiếc lược ngà đã trở thành biểu tượng của tình cha con sâu đậm. Chủ đề của truyện không mới lạ nhưng cách thể hiện độc đáo. Đó là việc khai thác và sử dụng tình huống hợp lý làm cho câu chuyện chân thực khiến người đọc cảm động. Nghệ thuật được nhà văn sử dụng trong câu chuyện cũng vô cùng độc đáo. Một cốt truyện chặt chẽ, cách lựa chọn tình huống bất ngờ mà tự nhiên, hợp lý đã khiến câu chuyện trở nên ấn tượng hơn với bạn đọc. Câu chuyện nếu chỉ có chia li, đoàn tụ thì sẽ không thể tạo dựng được ấn tượng mạnh. Nhưng nhà văn đã thành công đưa câu chuyện đên với những cao trào mạnh mẽ. Thông qua  cách lựa chọn ngôi kể, cảnh kể và ngôn ngữ lời thoại cho nhân vật. Tất cả đã góp phần không chỉ làm cho câu chuyện đảm bảo tính khách quan, chân thực, tin cậy mà còn hoàn toàn chủ động điều khiển nhịp kể và dẫn dắt nội dung câu chuyện theo dòng cảm xúc của mình.

Nguyễn Thị Thu Trang