Văn mẫu lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

Nguyễn Trung Thành là nhà văn của mảnh đất cồng chiêng Tây Nguyên. Truyện ngắn “Rừng xà nu” cũng đã để lại nhiều dấu ấn của một người nghệ sĩ gắn mình với mảnh đất và con người nơi đây. Tác phẩm ra đời năm 1965 tại khu căn cứ của quân giải phóng ở miền Trung Trung Bộ

* Phân tích:

– Hình tượng những cây xà nu dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù.

+ “hàng vạn cây không có cây nào không bị thương” rồi “có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão” cũng bởi lẽ chiến tranh quá dữ dội và tàn khốc.

+ “Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lướn”

+ “Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn, mũi tên lao thẳng lên bầu trời”.

=>Dưới ngòi bút của Nguyễn Trung Thành hình ảnh những cây xà nu vẫn hiện lên thật đẹp, thật khỏe khoắn.

+“Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng…những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người”.

– Tnú cùng buôn làng Xô Man:

+ Sau ba năm đi lực lượng Tnú mới có cơ hội trở về.

+ Trong đêm hôm ấy tại nhà ưng, toàn bộ câu chuyện về Tnú và những con người anh dũng trên dải đất Tây Nguyên hiện lên thật rõ nét, cụ thể chi tiết qua lời kể của cụ Mết.

+ Tnú là người con của dân tộc Strá làng Xô Man ở Tây Nguyên. Anh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, lớn lên trong tình yêu thương, che chở của buôn làng Xô Man

+ Ngày nhỏ, Tnú cùng Mai đi làm liên lạc được anh Quyết dạy học chữ. Khi học chữ thua Mai Tnú đã “đập bể cái bảng nứa trước mặt Mai và anh Quyết”, “cầm hòn đá tự đập vào đầu chảy máu ròng”.

+ Khi đi làm liên lạc “không bao giờ nó đi đường mòn…xé rừng mà đi…Qua sông nó không thích lội chỗ nước êm cứ lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang”.

+ Khi bị địch bắt Tnú nhanh trí nuốt luôn lá thư vào bụng dõng dạc trả lời “Cộng sản ở đây này”.

+ Khi lớn lên, Tnú cùng dân làng mài vũ khí để chiến đấu.

+ Tnú nấp trong gốc cây cạnh máng nước, anh nghe và nhìn thấy tất cả những gì mà thằng Dục đã nói, đã làm với mẹ con Mai.

=>Dù không có vũ khí trong tay nhưng anh không thể kìm lòng, quyết xông ra. Thế nhưng Tnú không cứu được vợ con.

+ Tnú thì bị bọn giặc thiêu đốt mười đầu ngón tay bằng giẻ tẩm nhựa xà nu.

+ Sau đó cụ Mết đã chỉ huy dân làng cùng xông ra tiêu diệt bọn giặc hung tợn. “Tiếng cụ Mết ồ ồ “Chém! Chém hết!”.

+ Cuộc nổi dậy của dân làng chứng tỏ câu nói của cụ Mết “Chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo” và “Đảng còn, núi nước này còn”.

+ Sự xuất hiện của cụ Mết trong truyện ngắn giống như một kim chỉ nam soi sáng cho tâm hồn buôn làng Xô Man và cuộc nổi dậy của con người nơi đây.

+ Dít và bé Heng – những thế hệ xung phong tiếp bước cha anh sau này.

* Ý nghĩa:

– Tất cả góp phần làm bật lên chủ đề của truyện ngắn: thông qua hình ảnh về những con người ơ một bản làng hẻo lánh, bên những cánh rừng xà nu bạt ngàn, xanh bất tận là lời gửi gắm “để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí chống lại kẻ thù tàn ác”.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

Phân tích truyện ngắn Rừng xà nu

Bài văn tham khảo

Nguyễn Trung Thành là nhà văn của mảnh đất cồng chiêng Tây Nguyên. Truyện ngắn “Rừng xà nu” cũng đã để lại nhiều dấu ấn của một người nghệ sĩ gắn mình với mảnh đất và con người nơi đây. Tác phẩm ra đời năm 1965 tại khu căn cứ của quân giải phóng ở miền Trung Trung Bộ. Những nhân vật trong tác phẩm đều có nguyên mẫu ngoài đời nhưng khi vào trong tác phẩm đã mang ý nghĩa khái quát, cả hình tượng cây xà nu cũng như vậy, đều là hiện thân của một đất nước anh hùng.

Truyện bắt đầu bằng việc khắc họa hình tượng những cây xà nu dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù.  Có một điều không thể tránh khỏi, ấy là “hàng vạn cây không có cây nào không bị thương” rồi “có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão” cũng bởi lẽ chiến tranh quá dữ dội và tàn khốc. Hình ảnh “Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lướn” lại càng cho thấy rõ hiện thực khốc liệt của chiến tranh dữ dội đến nhường nào. Nhưng dù hiện thực có dữ dội đến đâu đi chăng nữa thì hàng ngàn cây xà nu kia vẫn vươn mình lên trong lửa đạn “Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn, mũi tên lao thẳng lên bầu trời”. Dường như xà nu sẽ không bao giờ ngã gục trong chiến tranh và nếu có bị hạ xuống thì nó sẽ lấy cái chết của cây mẹ để làm tiền đề phát triển cho thế hệ cây con. Dưới ngòi bút của Nguyễn Trung Thành hình ảnh những cây xà nu vẫn hiện lên thật đẹp, thật khỏe khoắn. “Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng…những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người”. Đến đây, bạn đọc nhận ra hình ảnh những cây xà nu cũng chính là hình ảnh đại diện cho những người dân trên mảnh đất Tây Nguyên, dù chiến tranh có dữ dội, mưa bom bão đạn của kè thù có hủy diệt đi tính mạng của bất kì ai thì những người con của mảnh đất Tây Nguyên vẫn luôn kiên cường, bền bỉ vươn lên một lòng quyết tâm đánh giặc.

Sau ba năm đi lực lượng Tnú mới có cơ hội trở về. Trong đêm hôm ấy tại nhà ưng, toàn bộ câu chuyện về Tnú và những con người anh dũng trên dải đất Tây Nguyên hiện lên thật rõ nét, cụ thể chi tiết qua lời kể của cụ Mết.

Tnú là người con của dân tộc Strá làng Xô Man ở Tây Nguyên. Anh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, lớn lên trong tình yêu thương, che chở của buôn làng Xô Man, nơi ấy có những cánh rừng xà nu bát ngát đến chân trời. Vì thế, anh có tình yêu làng tha thiết. Tnú mang theo những phẩm chất chung đáng quý của các bậc anh hùng cứu nước thời xưa và cũng có những nét riêng dễ nhận thấy. Ở anh thấm nhuần chất Tây Nguyên từ lời nói cho đến hành động. Anh nói dứt khoát, chắc như đinh đóng cột, hành động thì quả cảm và kiên quyết. Anh hiện lên trong bộ ngực rộng, hai cánh tay chắc nịch, thân thể cường tráng như một cây xà nu lớn. Ngày nhỏ, Tnú cùng Mai đi làm liên lạc được anh Quyết dạy học chữ. Khi học chữ thua Mai Tnú đã “đập bể cái bảng nứa trước mặt Mai và anh Quyết”, “cầm hòn đá tự đập vào đầu chảy máu ròng”. Khi đi làm liên lạc “không bao giờ nó đi đường mòn…xé rừng mà đi…Qua sông nó không thích lội chỗ nước êm cứ lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang”. Khi bị địch bắt Tnú nhanh trí nuốt luôn lá thư vào bụng dõng dạc trả lời “Cộng sản ở đây này”. Khi lớn lên, Tnú cùng dân làng mài vũ khí để chiến đấu. Tin này đến tai thằng Dục, nó đã tìm cách để bắt Tnú. Không bắt được Tnú, bọn chúng bắt mẹ con Mai hành hạ, đánh đập hết sức dã man. Tnú nấp trong gốc cây cạnh máng nước, anh nghe và nhìn thấy tất cả những gì mà thằng Dục đã nói, đã làm với mẹ con Mai. Dù không có vũ khí trong tay nhưng anh không thể kìm lòng, quyết xông ra. Thế nhưng Tnú không cứu được vợ con. “Tnú không cứu được vợ con” – câu nói mà cụ Mết cứ nhắc đi nhắc lại vang lên như một điệp khúc đau thương. Tnú thì bị bọn giặc thiêu đốt mười đầu ngón tay bằng giẻ tẩm nhựa xà nu. Thế nhưng anh không hề van xin vì anh luôn tâm niệm lời của anh Quyết “Người cộng sản không thèm van xin”. Sau đó cụ Mết đã chỉ huy dân làng cùng xông ra tiêu diệt bọn giặc hung tợn. “Tiếng cụ Mết ồ ồ “Chém! Chém hết!”.

Cuộc nổi dậy của dân làng chứng tỏ câu nói của cụ Mết “Chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo” và “Đảng còn, núi nước này còn”. Sự xuất hiện của cụ Mết trong truyện ngắn giống như một kim chỉ nam soi sáng cho tâm hồn buôn làng Xô Man và cuộc nổi dậy của con người nơi đây. Tác giả cũng nhắc đến Dít và bé Heng – những thế hệ xung phong tiếp bước cha anh sau này.

Tất cả góp phần làm bật lên chủ đề của truyện ngắn: thông qua hình ảnh về những con người ơ một bản làng hẻo lánh, bên những cánh rừng xà nu bạt ngàn, xanh bất tận là lời gửi gắm “để cho sự sống của đất nước và nhân dân mãi trường tồn, không có cách nào khác hơn là cùng nhau đứng lên, cầm vũ khí chống lại kẻ thù tàn ác”.

“Rừng xà nu” là một thiên truyện mang ý nghĩa và vẻ đẹp của một khúc sử thi trong văn xuôi hiện đại. Với lời văn trau chuốt, giàu hình ảnh, cách xây dựng nhân vật mang chiều sâu hình tượng tác giả đã làm nổi bật lên vẻ đẹp tráng lệ, hào hùng của núi rừng, của con người và của truyền thống văn hóa Tây Nguyên và làm sáng mãi câu nói của cụ Mết “Chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo”.